Speed reading là gì? Cách cải thiện Speed reading trong IELTS

Trong phần thi IELTS Reading, thí sinh chỉ có 60 phút để “chiến đấu” với 3 bài đọc dài để trả lời 40 câu hỏi, dẫn đến việc không đủ thời gian làm bài thi, phải khoanh lụi nhiều câu hỏi. Nếu bạn đang gặp phải tình trạng này, giải pháp dành cho bạn chính là Speed reading. Vậy Speed reading là gì? Có những cách cải thiện speed reading nào thực sự hiệu quả để áp dụng vào bài thi IELTS? Hãy cùng The IELTS Workshop tìm hiểu nhé.

1. Speed reading là gì?

Nhiều người lầm tưởng rằng speed reading chỉ đơn giản là tăng tốc độ di chuyển của mắt trên trang giấy. Tuy nhiên, speed reading là quá trình tăng tốc độ đọc văn bản mà vẫn duy trì mức độ lĩnh hội và thấu hiểu nội dung.

Nếu bạn đọc xong một đoạn văn 500 từ trong 1 phút nhưng không thể tóm tắt lại nội dung chính hoặc trả lời các câu hỏi liên quan, thì đó không phải là speed reading hiệu quả. Đó chỉ là “đọc vẹt” hoặc lướt qua mặt chữ.

Đặc điểm của Speed reading:

Nhận diện nhanh các từ khóa và ý chính trong một đoạn văn phức tạp.
Xử lý thông tin hiệu quả để hiểu cấu trúc và lập luận của tác giả, không sa đà vào từng chi tiết nhỏ.
Tiết kiệm thời gian để dành cho việc phân tích câu hỏi và tìm kiếm câu trả lời chính xác.

Người đọc trung bình thường có tốc độ khoảng 200-250 từ/phút (WPM – Words Per Minute). Những người thành thạo kỹ năng speed reading có thể đạt tốc độ 400-700 WPM, thậm chí cao hơn, mà vẫn nắm bắt được trên 70% nội dung cốt lõi. Trong IELTS Reading, việc nâng tốc độ từ 250 lên 400 WPM giúp bạn có thêm hàng chục phút quý giá để trả lời câu hỏi và kiểm tra lại bài làm.

2. Phương pháp cải thiện Speed reading trong IELTS

Dưới đây là các cách cải thiện speed reading, đặc biệt hữu ích cho việc ôn luyện IELTS:

2.1. Bỏ thói quen đọc thành tiếng (Subvocals)

Đọc thành tiếng là thói quen “đọc thầm” trong đầu. Khi bạn nhìn vào một từ, não bộ của bạn có xu hướng “phát âm” từ đó trong tâm trí trước khi thực sự hiểu nghĩa của nó.

Tại sao nó làm chậm bạn? Tốc độ nói trung bình của con người chỉ khoảng 150-200 từ/phút. Nếu bạn đọc thầm mọi từ bạn nhìn thấy, tốc độ đọc của bạn sẽ bị giới hạn bởi tốc độ nói. Trong khi đó, não bộ có khả năng xử lý hình ảnh và ý nghĩa nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ phát âm.

Cách khắc phục:

Ý thức được nó: Hãy thử đọc một đoạn văn và chú ý xem liệu bạn có nghe thấy “giọng nói nội tâm” đang vang lên không.
Gây nhiễu cho cơ quan phát âm: Một mẹo nhỏ là hãy thử nhai kẹo cao su, hoặc khẽ ngân nga một giai điệu trong khi đọc. Việc giữ cho cơ miệng bận rộn sẽ giúp giảm thiểu việc phát âm thầm.
Tăng tốc độ cưỡng bức: Hãy ép bản thân đọc nhanh hơn mức bạn cảm thấy thoải mái. Khi mắt di chuyển quá nhanh, não bộ sẽ không kịp “phát âm” từng từ và buộc phải chuyển sang chế độ nhận diện hình ảnh và ý nghĩa trực tiếp.

2.2. Đọc theo Cụm (Reading in Chunks)

Người đọc chậm thường có xu hướng đọc từng từ một. Ngược lại, người đọc nhanh sử dụng tầm nhìn ngoại vi (peripheral vision) để thu nhận nhiều từ cùng một lúc. Kỹ thuật này được gọi là “Reading in Chunks” (Đọc theo cụm).

Nguyên lý: Thay vì di chuyển mắt 10 lần để đọc một câu 10 từ, bạn chỉ cần di chuyển mắt khoảng 3-4 lần, mỗi lần thu nhận một cụm 2-4 từ. Điều này giảm đáng kể thời gian chết khi mắt phải dừng lại và tái định vị.
Ví dụ:
- Đọc từng từ: The | study | of | ancient | civilizations | provides | valuable | insights | into | human | history. (10 điểm dừng mắt)
- Đọc theo cụm: [The study of] | [ancient civilizations provides] | [valuable insights into] | [human history]. (4 điểm dừng mắt)
Lợi ích trong IELTS: Các bài đọc IELTS thường chứa các cụm danh từ dài hoặc các cấu trúc ngữ pháp phức tạp. Việc đọc theo cụm giúp bạn nắm bắt ý nghĩa của cả một đơn vị thông tin (ví dụ: chủ ngữ, vị ngữ, bổ ngữ) thay vì cố gắng ghép nối từng mảnh từ vựng rời rạc.

2.3. Luyện kỹ năng Skimming

Mặc dù Skimming thường được coi là một kỹ bổ trợ trong IELTS, nó thực sự là một phần quan trọng của speed reading. Skimming không phải là đọc để hiểu chi tiết, mà là đọc để nắm bắt ý chính, cấu trúc đoạn văn và giọng văn của tác giả.

Trong IELTS, bạn không cần áp dụng speed reading với cường độ cao cho toàn bộ bài đọc. Thay vào đó, hãy sử dụng Skimming để:

Đọc tiêu đề lớn và tiêu đề phụ (headings/sub-headings).
Đọc câu đầu tiên (topic sentence) và câu cuối cùng của mỗi đoạn văn để nắm ý chính.
Lướt nhanh qua các danh từ riêng, số liệu, ngày tháng, hoặc các từ được in đậm/nghiêng.

Kỹ năng này giúp bạn nhanh chóng định vị được đoạn văn nào chứa thông tin cần thiết để trả lời câu hỏi, trước khi áp dụng kỹ thuật đọc kỹ (scanning) vào khu vực đó.

2.4. Sử dụng bút hoặc ngón tay

Đây là một kỹ thuật cổ điển nhưng cực kỳ hiệu quả, thường bị người lớn bỏ qua vì cho rằng nó “trẻ con”. Tuy nhiên, việc sử dụng một vật dẫn đường như ngón tay, bút chì, hoặc thậm chí là con trỏ chuột trên màn hình máy tính là một trong những cách cải thiện speed reading nhanh nhất.

Lợi ích:

Giữ nhịp độ: Di chuyển bút ở một tốc độ ổn định buộc mắt bạn phải theo kịp, ngăn chặn việc đọc quá chậm hoặc lơ đễnh.
Tăng sự tập trung: Vật dẫn đường giúp mắt tập trung vào dòng đang đọc, tránh bị phân tâm bởi các dòng chữ khác xung quanh.
Ngăn chặn đọc quay lại: Một thói quen xấu khác là liên tục quay lại đọc những từ hoặc câu vừa đọc xong vì cảm giác chưa chắc chắn. Việc di chuyển bút liên tục về phía trước sẽ tạo ra một rào cản tâm lý, ngăn bạn quay đầu lại, buộc não bộ phải tập trung xử lý thông tin ngay trong lần đọc đầu tiên.

3. Hướng dẫn cách ứng dụng phương pháp đọc nhanh

Hiểu lý thuyết là một chuyện, áp dụng nó vào thực tế lại là chuyện khác. Dưới đây là quy trình từng bước để bạn bắt đầu luyện tập:

Bước 1: Chuẩn bị môi trường và tâm thế

Chọn một không gian yên tĩnh, đủ ánh sáng. Tư thế ngồi thẳng lưng giúp máu lưu thông tốt lên não và mắt hoạt động hiệu quả hơn.
Hãy bắt đầu với tư duy: “Mình đang luyện tập tốc độ, việc bỏ sót một vài chi tiết nhỏ là chấp nhận được trong giai đoạn này”.

Bước 2: Đo lường tốc độ hiện tại (Baseline WPM)

Chọn một đoạn văn tiếng Anh khoảng 500 từ (ví dụ: một bài báo, hoặc một phần của bài đọc IELTS cũ).
Dùng điện thoại bấm giờ và đọc đoạn văn đó với tốc độ bình thường mà bạn vẫn hiểu được nội dung.
Công thức tính: (Số từ / Số giây) x 60 = WPM. Ví dụ: Đọc 500 từ trong 3 phút (180 giây) -> (500 / 180) x 60 = ~167 WPM. Đây là mốc để bạn so sánh sự tiến bộ.

Bước 3: Kết hợp các phương pháp luyện tập

Tập trung vào kỹ thuật dùng vật dẫn đường. Sử dụng bút chì di chuyển dưới các dòng chữ. Hãy cố gắng di chuyển bút nhanh hơn một chút so với tốc độ đọc thoải mái của bạn. Đừng lo lắng nếu bạn cảm thấy hơi “hụt hơi” lúc đầu.
Kết hợp Reading in Chunks. Khi đã quen với vật dẫn đường, hãy bắt đầu mở rộng tầm mắt. Thay vì nhìn vào từng từ ngay trên đầu bút, hãy cố gắng nhìn bao quát 2-3 từ xung quanh điểm bút chỉ vào.
Giảm thiểu việc đọc thầm: Khi tốc độ đọc tăng lên nhờ hai kỹ thuật trên, bạn sẽ tự nhiên thấy việc đọc thầm giảm đi. Hãy ý thức việc giữ yên lặng trong đầu. Nếu thấy mình đang “phát âm”, hãy sử dụng kỹ thuật “humming”, hoặc tăng tốc độ vật dẫn đường lên nữa.

Bài tập ứng dụng Speed Reading

Hãy thử áp dụng ngay các kỹ thuật trên với đoạn văn ngắn dưới đây.

(Bắt đầu bấm giờ)

The rise of remote work has fundamentally reshaped the global labor market in the post-pandemic era. Once considered a perk for a select few, working from home has become a standard expectation for many professionals across various industries. This shift offers numerous benefits, such as reduced commuting time, increased flexibility, and access to a wider talent pool for employers. However, it also presents significant challenges. Concerns about employee isolation, the blurring lines between professional and personal life, and the difficulty of maintaining corporate culture in a virtual environment are widely debated. Companies are now tasked with finding a sustainable hybrid model that balances productivity with employee well-being.

(Dừng bấm giờ)

Câu hỏi kiểm tra độ hiểu:

What is the main topic of the paragraph?
Name two benefits of remote work mentioned in the text.
What is one challenge companies face regarding corporate culture?

(Câu trả lời: 1. The impact/shift to remote work. 2. Reduced commuting time, increased flexibility, wider talent pool. 3. Difficulty of maintaining it in a virtual environment.)

Nếu bạn đọc đoạn trên dưới 30 giây và trả lời đúng ít nhất 2/3 câu hỏi, bạn đang đi đúng hướng!

Tạm kết

Speed reading không phải là một thủ thuật thần kỳ giúp bạn “nhìn là hiểu ngay” mọi thứ mà không cần nỗ lực. Đó là một kỹ năng được rèn giũa và luyện tập. Hiểu rõ và áp dụng các cách cải thiện speed reading này sẽ là vũ khí lợi hại giúp bạn làm chủ thời gian trong phòng thi IELTS Reading, giảm bớt áp lực và tăng cơ hội đạt được điểm số cao.

Nếu bạn đang tìm kiếm một lộ trình học IELTS bài bản, nơi các kỹ năng như Speed Reading được hướng dẫn chi tiết và tích hợp vào các bài tập thực chiến phù hợp với trình độ, hãy tham khảo ngay Khoá học Junior của The IELTS Workshop.