Nếu trong tiếng Việt chúng ta có cụm từ “kẻ lạc loài”, “nghịch tử”, thì tiếng Anh cũng có cụm từ tương tự là Black sheep. Vậy chính xác thì Black sheep là gì? Cách dùng như nào? Hãy cùng The IELTS Workshop tìm hiểu cụm từ này để áp dụng vào bài thi IELTS một cách mượt mà nhất nhé!
1. Black sheep là gì?
Black sheep (/ˌblæk ˈʃiːp/) là một thành ngữ trong tiếng Anh dùng để chỉ một thành viên trong gia đình hoặc một nhóm người bị xem là khác biệt, tách biệt và thường là nỗi thất vọng của cả nhóm.
- Nghĩa đen: Một con cừu có bộ lông màu đen trong một đàn cừu trắng.
- Nghĩa bóng: Đứa con hư, kẻ lạc loài, kẻ phá bĩnh, người có lối sống, tính cách đi ngược lại với truyền thống, kỳ vọng của gia đình hoặc tổ chức.
Thông thường, khi nhắc đến “Black sheep”, người ta thường nghĩ đến những điều không mấy tốt đẹp. Đó có thể là một người không chịu làm việc theo định hướng của cha mẹ, người thường xuyên gây rắc rối hoặc đơn giản là người có tư duy quá khác biệt khiến những người còn lại cảm thấy khó chấp nhận.
Ví dụ:
- My brother is the black sheep of the family. He dropped out of university to become a street artist while we are all doctors. (Anh trai tôi là đứa con lạc loài trong gia đình. Anh ấy bỏ học đại học để trở thành nghệ sĩ đường phố trong khi tất cả chúng tôi đều là bác sĩ.)
- He was always the black sheep in high school, preferring to spend his time in the library reading philosophy instead of playing sports with the other boys. (Cậu ấy luôn là người khác biệt hồi trung học, thích dành thời gian ở thư viện đọc triết học hơn là chơi thể thao với những cậu con trai khác.)
2. Nguồn gốc của thành ngữ Black sheep
Tại sao lại là “cừu đen” mà không phải màu sắc khác? Nguồn gốc của thành ngữ này bắt nguồn từ thực tế trong ngành chăn nuôi cừu tại Anh vào thế kỷ 18 và 19.
Trong một đàn cừu trắng, đôi khi có một con cừu sinh ra với bộ lông đen do đột biến gen lặn. Đây là hiện tượng không thể kiểm soát. Vào thời điểm đó, len cừu là mặt hàng chủ lực. Tuy nhiên, len màu đen thường không có giá trị vì nó không thể nhuộm được các màu sắc khác. Do đó, người nông dân coi cừu đen là một sự “xui xẻo” về kinh tế.
Ngoài ra, trong văn hóa dân gian phương Tây thời xưa, màu đen thường gắn liền với bóng tối và ma quỷ. Một con cừu đen lạc lõng giữa bầy cừu trắng tạo nên cảm giác điềm xấu.
Chính từ sự khác biệt không mong muốn và ít giá trị này, cụm từ Black sheep đã đi vào ngôn ngữ đời thường để chỉ những cá nhân không hòa hợp với tập thể.
3. Cách sử dụng của Black sheep
Cấu trúc phổ biến:
- Be the black sheep of something (family/group/community): Là kẻ lạc loài của một tổ chức nào đó.
- Label someone as the black sheep / Call someone the blacksheep: Gán mác cho ai đó là kẻ lạc loài, kẻ phá bĩnh.
Cụm từ này có sắc thái tiêu cực, dùng để chỉ trích, mỉa mai hoặc bày tỏ sự thất vọng về một người hay gây rắc rối. Tuy nhiên trong ngữ cảnh mới, người trẻ cũng có thể tự gọi mình là Black sheep với ngụ ý mình là người cá tính, độc lập, dám phá vỡ những quy tắc cũ kỹ để theo đuổi đam mê.
Ví dụ:
- I’ve always been the black sheep of the family because I’m the only one who didn’t go into the military. (Tôi luôn là kẻ khác biệt trong nhà vì tôi là người duy nhất không gia nhập quân đội.)
- They used to call her the black sheep for having ‘crazy’ ideas, but now she’s a billionaire tech CEO. (Họ từng gọi cô ấy là kẻ lập dị vì những ý tưởng “điên rồ”, nhưng giờ cô ấy đã là một CEO công nghệ tỷ phú.)
4. Cách diễn đạt thay thế cho Black sheep
Để làm phong phú vốn từ, bạn có thể sử dụng các cụm từ đồng nghĩa hoặc liên quan như sau thay cho Black sheep tùy vào ngữ cảnh:
| Từ/Cụm từ | Nghĩa tiếng Việt |
| Odd one out | Xoay sở, sống qua ngày |
| Misfit | Người không thích nghi được với môi trường xung quanh hoặc xã hội. |
| Rebel | Kẻ nổi loạn, người chống đối lại chính quyền hoặc luật lệ. |
| Outcast | Người bị xã hội ruồng bỏ, xa lánh. |
| Non-conformist | Người không tuân thủ các quy tắc hoặc chuẩn mực chung. |
5. Ứng dụng Black sheep trong IELTS Speaking
Trong kỳ thi IELTS, giám khảo rất ấn tượng nếu bạn biết sử dụng Idioms một cách tự nhiên. Bạn có thể tham khảo một số ví dụ sau về cách đưa cụm từ Black sheep vào phần thi Speaking:
Ví dụ:
IELTS Speaking Part 1: Topic Family
- Examiner: Do you get along well with your family members? (Bạn có hòa thuận với các thành viên trong gia đình không?)
- Candidate: Generally yes, but I have a cousin who is kind of the black sheep of the family. He’s always getting into trouble with the law, so my parents often warn me not to follow his lead. (Nhìn chung là có, nhưng tôi có một người anh họ khá là lạc loài trong gia đình. Anh ấy luôn gây rắc rối liên quan tới pháp luật, nên bố mẹ tôi thường cảnh báo tôi đừng theo gương anh ấy.)
IELTS Speaking Part 2: Describe a person who is different from others (Hãy mô tả một người khác biệt so với những người khác.)
- Candidate: …Everyone in her family followed a traditional career path like law or medicine. However, she decided to become a professional gamer. In a way, she was considered the black sheep, but she eventually proved them wrong by becoming very successful… (…Mọi người trong gia đình cô đều theo đuổi con đường sự nghiệp truyền thống như luật hoặc y khoa. Tuy nhiên, cô quyết định trở thành một game thủ chuyên nghiệp. Có thể nói, cô bị coi là đứa con lạc loài trong gia đình, nhưng cuối cùng cô đã chứng minh họ sai bằng cách đạt được thành công rực rỡ…)
Part 3: Topic Social Conformity (Sự tuân thủ xã hội)
- Examiner: Is it important for individuals to follow the rules of society? (Việc tuân thủ các quy tắc của xã hội có quan trọng đối với mỗi cá nhân không?)
- Candidate: While social rules maintain order, I think society sometimes unfairly labels those who think differently as black sheep. Progress often comes from people who dare to be different and challenge the status quo. (Mặc dù các quy tắc xã hội duy trì trật tự, tôi nghĩ đôi khi xã hội lại gán cho những người có suy nghĩ khác biệt cái mác “kẻ lạc loài” một cách không công bằng. Sự tiến bộ thường đến từ những người dám khác biệt và thách thức hiện trạng.)
6. Bài tập với thành ngữ Black sheep
Chọn đáp án đúng nhất cho các câu dưới đây:
Câu 1: What does “black sheep” typically refer to?
- A. A person who is very lucky.
- B. A person who is considered a failure or different by their family.
- C. A person who loves animals.
- D. A very wealthy person.
Câu 2: Despite being the _______ of the family, Mark is actually very happy with his life as a musician.
- A. black sheep
- B. white sheep
- C. dark horse
- D. golden boy
Câu 3: Why was “black sheep” historically disliked by farmers?
- A. They were too aggressive.
- B. Their wool could not be dyed.
- C. They produced less milk.
- D. They were hard to find in the dark.
Câu 4: Which of these is a synonym for “black sheep” in a more academic context?
- A. Best friend
- B. Non-conformist
- C. Role model
- D. Leader
Câu 5: If someone says “I’m the black sheep”, they usually mean:
- A. They are the favorite child.
- B. They wear black clothes every day.
- C. They don’t fit in with the rest of the group.
- D. They are very good at farming.
Đáp án:
1. B
2. A
3. B
4. B
5. C
Kết luận
Thành ngữ Black sheep là một ví dụ điển hình cho thấy ngôn ngữ luôn gắn liền với lịch sử và văn hóa. Hiểu được Black sheep là gì không chỉ giúp bạn mở rộng vốn từ mà còn giúp bạn diễn đạt những ý tưởng phức tạp về sự khác biệt cá nhân một cách tinh tế hơn.
Tham khảo khóa học Freshman tại The IELTS Workshop giúp bồi đắp kiến thức nền tảng vững chắc để bứt phá band điểm!
