Danh từ ghép (Compound noun) – kiến thức tiếng Anh rất phổ biến hiện nay. Trong bài viết này, The IELTS Workshop sẽ giới thiệu về các loại danh từ ghép và thành lập danh từ ghép thông dụng trong tiếng Anh nhé.
1. Danh từ ghép là gì?
Danh từ ghép (Compound Noun) là danh từ được tạo thành bằng cách kết hợp hai hoặc nhiều từ riêng lẻ lại với nhau để tạo ra một danh từ mới với một ý nghĩa hoàn toàn mới. Từ mới này hoạt động như một danh từ đơn lẻ.
Ví dụ:
- sun (mặt trời) + flower (bông hoa) → sunflower (hoa hướng dương)
- bed (giường) + room (phòng) → bedroom (phòng ngủ)
- post (bưu điện) + office (văn phòng) → post office (bưu điện)
Như bạn thấy, nghĩa của danh từ ghép thường khác biệt so với nghĩa của các từ cấu thành nó. Một sunflower không phải là một bông hoa mặt trời, mà là một loài hoa cụ thể.
2. Phân loại danh từ ghép trong tiếng Anh
Dựa vào hình thức cấu tạo, danh từ ghép được chia thành 3 loại chính:
| Một số thành lập danh từ ghép trong tiếng Anh | Ý nghĩa | Ví dụ |
| Danh từ ghép nối liền | hai hoặc nhiều từ được ghép nối liền lại với nhau | classmate (bạn cùng lớp) toothpaste (kem đánh răng) keyboard (bàn phím) |
| Danh từ ghép với dấu gạch ngang | hai hoặc nhiều từ dùng để ghép được nối với nhau bởi dấu gạch ngang | self-confidence (sự tự tin) father-in-law (bố vợ/bố chồng) merry-go-round (vòng quay ngựa gỗ) |
| Danh từ ghép mở | hai hoặc nhiều từ được đặt cạnh nhau, nhưng không nối liền với nhau | tennis ball (bóng tennis) bus stop (trạm dừng xe buýt) swimming pool (bể bơi) |
3. Cách thành lập danh từ ghép trong tiếng Anh
Có rất nhiều cách để tạo ra một danh từ ghép. Dưới đây là 8 cách kết hợp phổ biến nhất mà bạn cần nắm vững.
| STT | Cách thành lập | Ví dụ |
| 1 | danh từ + danh từ | basketball (bóng rổ), bookstore (tiệm sách) |
| 2 | danh từ + động từ | haircut (cắt tóc), rainfall (cơn mưa) |
| 3 | danh từ + cụm giới từ | son-in-law (con rể), lady-in-waiting (người phụ nữ đang đợi) |
| 4 | động từ + danh từ | swimsuit (đồ bơi), washing machine (máy giặt), driving licence |
| 5 | giới từ + danh từ | onlooker (người theo dõi), underwear (đồ lót) |
| 6 | động từ + giới từ | lookout (sự dõi theo), passer-by (người qua đường) |
| 7 | tính từ + danh từ | hot dog (xúc xích), greenhouse (nhà kính) |
| 8 | giới từ + động từ | downfall (sự thất bại), input (đầu vào) |
Xem thêm: 25 hậu tố của danh từ phổ biến trong tiếng Anh
4. Số nhiều của danh từ ghép
Chuyển danh từ ghép sang số nhiều cũng là một vấn đề người học cần để ý
4.1. Quy tắc chung
Với hầu hết các danh từ ghép nối và ghép mở, chúng ta thêm -s hoặc -es vào cuối của cả cụm từ.
- bedroom → bedrooms
- greenhouse → greenhouses
- swimming pool → swimming pools
4.2. Với danh từ ghép có thành phần chính
Với các danh từ ghép mở hoặc ghép có gạch nối mà có một danh từ chính mang ý nghĩa cốt lõi, ta chỉ thêm -s vào danh từ chính đó.
- mother-in-law → mothers-in-law
- passer-by → passers-by
- editor-in-chief → editors-in-chief
4.3. Với danh từ ghép không có danh từ
Nếu các thành phần không phải là danh từ (ví dụ: Động từ + Giới từ), ta thêm -s vào cuối.
- check-in → check-ins
- grown-up → grown-ups
Xem thêm: Danh từ số ít và Danh từ số nhiều: Kiến thức và bài tập A-Z
5. Quy tắc nhấn trọng âm của danh từ ghép
Thông thường, danh từ ghép sẽ đặt trọng âm cho từ đầu tiên.
Ví dụ:
- GREENhouse (nhấn vào green)
- BLACKboard (nhấn vào black)
- SWIMMING pool (nhấn vào swimming)
Tuy nhiên, quy tắc trọng âm này không áp dụng cho tất cả các trường hợp. Vì vậy, bạn nên mở rộng vốn từ và luyện tập thường xuyên để dần quen với cách nhấn âm của nhiều loại từ khác nhau.
Ví dụ:
- swimSUIT (đồ bơi)
- plastic BAG (túi ni lông)
6. Lưu ý khi sử dụng danh từ ghép
6.1 Sự khác biệt giữa danh từ ghép và cụm danh từ
Sự khác biệt lớn nhất nằm ở trọng âm và ý nghĩa.
| Tiêu chí | Danh từ ghép (Compound Noun) | Cụm danh từ |
| Ý nghĩa | Tạo ra một khái niệm mới, cụ thể. | Mô tả đặc điểm của danh từ. |
| Trọng âm | Nhấn vào từ đầu tiên. | Nhấn vào danh từ (từ thứ hai). |
| Ví dụ | a GREENhouse (một cái nhà kính) a BLACKboard (một cái bảng đen) | a green HOUSE (một ngôi nhà màu xanh) a black BOARD (một tấm ván màu đen) |
Xem thêm: Danh từ tập hợp (Collective Noun): Khái niệm, cách sử dụng và bài tập chi tiết
6.2 Nhận biết danh từ ghép
Sau bài viết này, bạn sẽ bắt đầu nhận thấy danh từ ghép ở khắp mọi nơi, như khi đi học hay đi làm: sidewalk (vỉa hè), bus stop (trạm dừng xe), subway (tàu điện ngầm), tới các cửa hàng: supermarket (siêu thị),… Đây đều là những danh từ ghép. Hãy chú ý theo dõi những nơi mình đặt chân đến mỗi ngày, xem có tình cờ thấy danh từ ghép nào khác nữa không nhé.
Bên cạnh đó, bạn cũng cần phần biệt danh từ ghép với từ hỗn hợp (blended words). Một ví dụ điển hình là:
brunch (bữa xế) là sự kết hợp của breakfast + lunch (bữa sang + bữa trưa).
Từ brunch này không được coi là danh từ ghép, mà là một portmanteau (blended words/từ hỗn hợp).
Xem thêm: Tất tần tật về Tính từ ghép (Compound Adjectives) trong tiếng Anh
Tạm kết
Thông qua bài này, hy vọng các bạn đã nắm được các cách phân loại cũng như thành lập danh từ ghép trong tiếng Anh. Nhờ hiểu được điểm ngữ pháp này mà người học có thể vận dụng các từ đã học vào giao tiếp thường ngày, hoặc dự đoán được nghĩa của danh từ ghép khi bắt gặp một từ mới.
Tham khảo ngay khóa học Freshman tại The IELTS Workshop để nắm vững kiến thức ngữ pháp thông dụng và cần thiết trong tiếng Anh.
