Việc nắm vững các cấu trúc ngữ pháp linh hoạt như cấu trúc Rather than sẽ giúp bạn diễn đạt ý tưởng một cách tinh tế và tự nhiên hơn. Với vai trò là một cụm từ chỉ sự so sánh, ưu tiên, “Rather than” thường xuyên xuất hiện trong cả văn nói lẫn văn viết học thuật. Trong bài viết này, The IELTS Workshop sẽ giúp bạn hiểu rõ Rather than là gì và cách sử dụng cấu trúc Rather than.
1. Rather than là gì?
“Rather than” là một cụm từ được dùng để so sánh và thể hiện sự ưu tiên giữa hai lựa chọn. Trong tiếng Việt, cụm này có thể hiểu là “hơn là”, “thay vì”, hoặc “thích cái này hơn cái kia”. Nó thường được sử dụng khi người nói muốn nhấn mạnh rằng họ chọn hoặc nghiêng về một hành động, sự việc hoặc ý tưởng nào đó thay vì một cái khác.
Bên cạnh việc thể hiện sở thích, “rather than” còn được dùng trong văn viết để tạo ra sự tương phản nhẹ nhàng hoặc nêu bật tầm quan trọng của một lựa chọn so với lựa chọn còn lại.
Ví dụ:
- We should focus on solving the root problem rather than blaming each other. (Chúng ta nên tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi hơn là đổ lỗi cho nhau.)
- He invests in knowledge rather than material possessions. (Anh ấy đầu tư vào tri thức hơn là vào vật chất.)
2. Cấu trúc Rather than và cách dùng
Cấu trúc Rather than có thể linh hoạt xuất hiện trong nhiều tình huống khác nhau tùy thuộc vào thành phần trong câu mà nó kết hợp. Về cơ bản, “rather than” được sử dụng để thể hiện sự ưu tiên hoặc lựa chọn, khi người nói muốn nhấn mạnh rằng một hành động, đối tượng, hay cách làm nào đó được ưa chuộng hơn một cái khác.
2.1. Cấu trúc Rather than + Noun/Adj/Adv/Pre.phrase
Cấu trúc này được dùng để diễn tả sự lựa chọn hoặc ưu tiên một hành động/thứ gì đó hơn một danh từ, tính từ, trạng từ hoặc cụm giới từ khác. Nó mang nghĩa “thay vì”, “hơn là”, nhấn mạnh việc người nói chọn phương án phía trước rather than.
Cấu trúc:
S + V + to V + rather than + Noun/Adj/Adv/Pre.phrase
Ví dụ:
- I decided to stay at home rather than a crowded café. (Tôi quyết định ở nhà thay vì một quán cà phê đông đúc.)
- She chose to speak politely rather than rudely. (Cô ấy chọn nói chuyện lịch sự thay vì thô lỗ.)
- He prefers to work in the morning rather than at night.(Anh ấy thích làm việc vào buổi sáng hơn là ban đêm.)
2.2. Cấu trúc Rather than + Động từ (Verb/Verb-ing)
Khi câu chính có động từ nguyên thể có “to”, thì sau “rather than” ta có thể dùng động từ nguyên thể không “to” hoặc V-ing mà vẫn đúng ngữ pháp.
Cấu trúc:
S + V + to V + rather than + V/V-ing
Ví dụ:
- I want to watch a movie rather than go out. (Tôi muốn xem phim hơn là đi ra ngoài.)
- She decided to study abroad rather than work immediately. (Cô ấy quyết định đi du học thay vì đi làm ngay.)
2.3. Rather than + Mệnh đề (Clause)
Khi muốn so sánh hai hành động hoặc hai ý tưởng hoàn chỉnh, bạn có thể sử dụng “rather than” để nối hai mệnh đề song song về mặt ngữ nghĩa.
Cấu trúc:
S + V + rather than + (S) + V
Ví dụ:
- She chose to work remotely rather than (she) commuted every day. (Cô ấy chọn làm việc từ xa thay vì đi làm mỗi ngày.)
- The company invested in digital marketing rather than expanding physical stores. (Công ty đầu tư vào tiếp thị số thay vì mở rộng các cửa hàng truyền thống.)
2.4. Đảo ngữ với Rather than
Trong văn viết trang trọng hoặc khi muốn nhấn mạnh vào lựa chọn thay thế, bạn có thể đặt “rather than” ở đầu câu. Cấu trúc đảo ngữ này này không thay đổi nghĩa nhưng làm câu văn trôi chảy và súc tích hơn.
Cấu trúc:
Rather than + V/V-ing/cụm từ, + mệnh đề chính
Ví dụ:
- Rather than criticizing, try offering constructive feedback. (Thay vì chỉ trích, hãy thử đưa ra những góp ý mang tính xây dựng.)
- Rather than relying on luck, she prepared thoroughly for the interview. (Thay vì trông chờ vào may mắn, cô ấy đã chuẩn bị kỹ càng cho buổi phỏng vấn.)
3. Lưu ý khi dùng cấu trúc Rather than
3.1. Rather than + V hay V-ing?
Đây là thắc mắc rất thường gặp, nhất là đối với những người mới học tiếng Anh. Thực tế, cả hai cách dùng đều đúng ngữ pháp và không làm thay đổi nghĩa của câu. Sau “rather than”, bạn có thể dùng động từ nguyên mẫu không có “to” hoặc động từ dạng V-ing. Dạng nguyên mẫu thường được sử dụng phổ biến hơn trong văn viết và văn nói vì ngắn gọn, dễ hiểu.
Cùng xét các ví dụ sau:
| Rather than + V | Rather than + Ving | Đảo ngữ Rather than |
| Jason chose to cook dinner rather than order food. (Jason chọn tự nấu bữa tối thay vì gọi đồ ăn.) | Jason chose to cook dinner rather than ordering food. (Jason chọn tự nấu bữa tối thay vì gọi đồ ăn.) | Rather than ordering food, Jason chose to cook dinner. (Thay vì gọi đồ ăn, Jason chọn nấu ăn.) |
Dù hình thức khác nhau, cả ba câu đều truyền tải cùng một nội dung. Tuy nhiên, trong các bài viết học thuật hoặc trang trọng, người viết thường ưu tiên sự song song về cấu trúc. Điều đó có nghĩa là nếu phần trước “rather than” dùng động từ dạng V-ing, thì phần sau cũng nên giữ nguyên cấu trúc này để đảm bảo tính cân bằng và liền mạch trong câu.
Trong đời sống hàng ngày hoặc các tình huống giao tiếp bình thường, người bản ngữ sử dụng hai cách này một cách linh hoạt mà không gặp vấn đề gì về nghĩa.
3.2. Khi nào dùng “Rather than + V” và khi nào dùng “Rather than + N”?
Việc sử dụng “rather than” đi với danh từ hay động từ phụ thuộc vào bản chất của hai yếu tố bạn đang muốn so sánh trong câu. Cụ thể hãy xem qua bảng sau:
| Trường hợp | Cấu trúc | Cách dùng | Ví dụ |
| So sánh sự vật / đối tượng | Rather than + Noun (cụm danh từ) | Dùng khi lựa chọn giữa hai đồ vật, hiện tượng hoặc đối tượng với cùng một hành động | I prefer a novel rather than a comic. |
| So sánh hành động | Rather than + V / V-ing | Dùng khi lựa chọn giữa hai hành động khác nhau, nhấn mạnh sự ưu tiên về hành động | He chose to relax rather than study all night. |
Nếu bạn đang đặt lên bàn cân hai đồ vật, hiện tượng hoặc đối tượng với cùng một hành động, chẳng hạn như “uống cà phê hay uống trà”, “mua táo hay mua cam”, thì cấu trúc hợp lý là “rather than” đi với danh từ hoặc cụm danh từ. Điều này giúp làm rõ lựa chọn giữa hai sự vật cụ thể.
Ví dụ: I prefer a novel rather than a comic. (Tôi thích tiểu thuyết hơn là truyện tranh.)
Ngược lại, nếu bạn muốn nhấn mạnh sự lựa chọn giữa hai hành động khác nhau, chẳng hạn như “đi học thể dục hay ở nhà xem phim”, “đi làm hay nghỉ ngơi”, thì bạn nên sử dụng “rather than” với động từ nguyên mẫu không “to” hoặc dạng động từ thêm đuôi -ing. Cách dùng này phổ biến trong các tình huống cần nhấn mạnh sự ưu tiên về hành động.
Chẳng hạn, ta có thể nói: He chose to relax rather than study all night. (Anh ấy chọn thư giãn thay vì học suốt đêm.)
4. Các cấu trúc tương tự với cấu trúc Rather than
Ngoài rather than, trong tiếng Anh còn có một số cấu trúc khác cũng được sử dụng để diễn tả sự lựa chọn hoặc so sánh giữa hai đối tượng/hành động.
| Cấu trúc | Công thức | Cách dùng | Ví dụ |
| Instead of | Instead of + N / V-ing | Diễn tả “thay vì” làm việc này thì làm việc khác; dùng phổ biến trong cả văn nói và viết | She stayed home instead of going out. |
| Prefer … to … | S + prefer + N / V-ing + to + N / V-ing | Thể hiện sự yêu thích hoặc ưu tiên một lựa chọn hơn lựa chọn khác | I prefer coffee to tea. |
| Would rather … than … | S + would rather + V (bare) + than + V (bare) | Diễn tả sự lựa chọn trong tình huống cụ thể, mang tính cá nhân | I would rather stay home than go out. |
| Had better | S + had better + V (bare) | Đưa ra lời khuyên hoặc lựa chọn tốt hơn (không hoàn toàn tương đương nhưng gần nghĩa) | You had better study harder. |
Xem thêm:
- Cấu trúc Prefer: Công thức, cách dùng và bài tập chi tiết
- Cấu trúc Would rather: Công thức, cách sử dụng và bài tập
- Had better là gì? Nắm vững cấu trúc Had better trong tiếng Anh
5. Phân biệt giữa “Instead of” và “Rather than”
Cả “Instead of” và “Rather than” đều được sử dụng để diễn tả sự ưu tiên, sự lựa chọn giữa hai sự vật hoặc hành động. Tuy nhiên, chúng có sự khác biệt về nghĩa và cách sử dụng trong câu. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết giữa hai cấu trúc này:
| Cấu trúc | Giải nghĩa | Ví dụ |
| Instead of | Mang nghĩa “thay vì”, biểu thị sự thay thế hoàn toàn một sự vật hoặc hành động này bằng một sự vật hoặc hành động khác. | I chose to read a book instead of watching TV. (Tôi chọn đọc sách thay vì xem TV.) |
| Thường thể hiện sự loại bỏ hoàn toàn của sự lựa chọn thứ hai. | She drank tea instead of coffee. (Cô ấy uống trà thay vì cà phê.) | |
| Rather than | Mang nghĩa “thích A hơn B”, thể hiện sự ưu tiên đối với một lựa chọn, nhưng không loại trừ khả năng chọn lựa cái còn lại nếu không có cái ưu tiên. | I prefer reading novels rather than magazines. (Tôi thích đọc tiểu thuyết hơn là đọc tạp chí.) |
| Thể hiện sự ưu tiên nhưng không nhất thiết từ chối lựa chọn thứ hai. | He chose to walk rather than take the bus. (Anh ấy chọn đi bộ thay vì đi xe buýt.) |
Xem thêm: Instead of + gì? Cách dùng cấu trúc Instead of đầy đủ nhất
5. Bài tập vận dụng cấu trúc Rather than
Điền “Instead of” hoặc “Rather than” vào chỗ trống
- I prefer going out for dinner ___ staying home and cooking.
- He chose to travel by train ___ fly.
- ___ buying a new phone, she decided to fix the old one.
- They stayed at a small guesthouse ___ a luxury hotel.
- We should take action now ___ waiting until it’s too late.
- She wore sneakers ___ high heels for the party.
- ___ blaming others, you should take responsibility.
- Tom decided to study law ___ medicine.
- The teacher gave us a group project ___ a written test.
- He drank water ___ soda because he was trying to be healthier.
Đáp án:
- Rather than
- Rather than
- Instead of
- Instead of
- Rather than
- Instead of
- Rather than
- Rather than
- Instead of
- Instead of
Tạm kết
Hy vọng qua bài viết, bạn đã hiểu rõ hơn về cấu trúc Rather than, cách dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh và phân biệt với những cấu trúc dễ nhầm lẫn như “instead of”. Đừng quên luyện tập thường xuyên để áp dụng trong bài thi IELTS cũng như giao tiếp hàng ngày.
Tham gia khoá học Freshman để nắm vững các kiến thức về ngữ pháp và từ vựng, bắt đầu hành trình chinh phục IELTS của bạn ngay hôm nay.
