Phương pháp Intensive Listening và Extensive Listening trong Listening

Để làm chủ kỹ năng Listening, người học cần kết hợp được kỹ năng bắt trúng từ khóa và khả năng nắm bắt mạch thông tin tự nhiên. Chìa khóa cho mục tiêu này chính là sự kết hợp giữa phương pháp Intensive Listening và Extensive Listening. Bài viết dưới đây The IELTS Workshop sẽ hướng dẫn chi tiết cách kết hợp hai phương pháp này để giúp bạn nâng cao khả năng nghe.

1. Intensive Listening và Extensive Listening trong IELTS Listening

1.1. Intensive Listening là gì?

Intensive Listening (Nghe sâu) là phương pháp tập trung vào việc nghe và phân tích chi tiết nội dung của một đoạn nghe ngắn. Người học nghe nhiều lần một bài nghe ngắn để hiểu rõ từ vựng, ngữ pháp, và cách phát âm. Đây là phương pháp chú trọng vào chất lượng hơn là số lượng, yêu cầu người nghe phải nắm bắt chính xác từng từ và từng ý.

Ví dụ: Khi luyện tập với một bài nghe về các loại hình du lịch trong IELTS Listening, học viên sẽ phân tích từng câu để nhận diện từ vựng chuyên ngành và các cụm từ quan trọng liên quan đến chủ đề.

1.2. Extensive Listening là gì?

Extensive Listening (Nghe rộng) nhấn mạnh việc tiếp xúc với nhiều nguồn nghe khác nhau trong thời gian dài. Thay vì tập trung vào từng chi tiết nhỏ, người học tập trung vào việc nắm bắt ý chính và thông tin tổng quan của bài nghe. Phương pháp này giúp người học làm quen với nhiều giọng đọc, ngữ điệu, và tình huống khác nhau, từ đó tăng cường khả năng hiểu tổng quát trong các bài thi.

Ví dụ: Người học có thể nghe podcast, xem phim, hoặc nghe tin tức tiếng Anh hằng ngày mà không cần phải ghi chép từng chi tiết, chỉ cần hiểu được nội dung chính.

2. Phân biệt phương pháp Intensive Listening và Extensive Listening

Dưới đây là những yếu tố cơ bản phân biệt hai phương pháp này:

Tiêu chí	Intensive Listening (Nghe sâu)	Extensive Listening (Nghe rộng)
Mục tiêu	Hiểu sâu từng từ và cấu trúc ngữ pháp	Nắm bắt ý chính và thông tin tổng quát
Yêu cầu nghe	Nghe nhiều lần một bài để hiểu chi tiết	Nghe một lần, tập trung vào ý chính
Độ dài bài nghe	Thường là các đoạn ngắn (1-3 phút)	Bài nghe dài hơn (5-20 phút)
Thời lượng nghe	Thường ngắn nhưng tập trung cao độ	Có thể nghe trong thời gian rảnh
Hoạt động kèm theo	Phân tích từ vựng, làm bài tập điền từ	Xem phim, nghe nhạc, nghe podcast

*Phân biệt Intensive Listening và Extensive Listening*

3. Có nên kết hợp Intensive Listening và Extensive Listening?

Sự kết hợp giữa hai phương pháp nghe này mang lại nhiều lợi ích cho người học IELTS, giúp phát triển kỹ năng nghe toàn diện. Dưới đây là các lý do nên kết hợp cả hai phương pháp:

Cải thiện khả năng hiểu tổng thể và chi tiết: Extensive Listening giúp người học làm quen với nhiều ngữ cảnh và cách diễn đạt khác nhau, trong khi Intensive Listening bổ sung khả năng phân tích từ vựng và câu phức tạp. Nhờ đó, người học vừa hiểu được thông điệp chính vừa không bỏ sót các chi tiết nhỏ.
Tăng khả năng thích nghi với nhiều giọng đọc và tốc độ nói: Bài thi IELTS Listening bao gồm nhiều giọng đọc từ các quốc gia như Anh, Mỹ, Úc, và New Zealand. Extensive Listening giúp người học quen với đa dạng giọng đọc này. Trong khi đó, Intensive Listening giúp họ bắt được những điểm khó nghe trong các giọng đọc nhanh hoặc lạ.
Phát triển kỹ năng làm bài hiệu quả hơn: Khi đã quen với việc nghe nhiều loại nội dung, người học có thể nhận diện nhanh thông tin quan trọng trong bài thi. Intensive Listening giúp họ luyện tập cách ghi chú nhanh và chính xác, một kỹ năng rất cần thiết khi làm bài IELTS.
Giảm cảm giác nhàm chán trong quá trình học: Kết hợp cả hai phương pháp giúp quá trình học linh hoạt hơn. Học viên không bị căng thẳng vì phải liên tục phân tích bài nghe mà còn có thể thư giãn với các hoạt động Extensive Listening như nghe nhạc hoặc xem phim.

Xem thêm các phương pháp luyện nghe:

4. Cách áp dụng kết hợp Intensive Listening và Extensive Listening

Để tối ưu hóa quá trình học tập, người ôn luyện có thể tự xây dựng lộ trình kết hợp hai phương pháp theo các bước hướng dẫn cụ thể dưới đây:

Bước 1: Lựa chọn tài liệu nghe

Trước tiên, người học chủ động chọn tài liệu nghe dựa trên nguyên tắc của phương pháp Extensive Listening. Việc lựa chọn cần đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

Lựa chọn chủ đề mà bản thân thực sự quan tâm và có hứng thú tìm hiểu.
Mức độ khó của bài nghe phù hợp với trình độ cá nhân. Người nghe có thể hiểu được nội dung khái quát của toàn bài mà không cần bấm tạm dừng hoặc tua lại liên tục.
Tài liệu nghe phải đi kèm bản phụ đề (transcript) đầy đủ để phục vụ cho hoạt động nghe sâu ở bước sau.
Một số nguồn tài liệu uy tín có sẵn transcript người học có thể tham khảo hằng ngày:
- ELLO (English Listening Lesson Library Online – http://www.elllo.org): Thư viện bài học nghe trực tuyến phong phú.
- Storyline Online (https://storylineonline.net): Trang web đọc truyện bằng tiếng Anh rõ chữ, phù hợp luyện ngữ điệu.
- BBC Learning English (https://www.bbc.co.uk/learningenglish): Kênh học tiếng Anh học thuật tiêu chuẩn của đài BBC.

Bước 2: Thực hành Extensive Listening (Nghe rộng)

Ở giai đoạn này, người học thực hiện nghe theo phương pháp Extensive Listening (nghe rộng). Mục tiêu là tập trung nắm bắt mạch nội dung chính của toàn bộ văn bản và không cố gắng nghe rõ từng câu đơn lẻ. Người học có thể nghe đa dạng nhiều chủ đề khác nhau, hoặc nghe đi nghe lại một bài đọc nhiều lần.

Trước khi học một chủ đề cụ thể, bạn có thể nghe podcast hoặc xem video liên quan để hiểu sơ lược về nội dung. Ví dụ: Nếu chủ đề là “Giáo dục”, có thể nghe podcast về hệ thống giáo dục ở các nước khác nhau.

Bước 3: Thực hành Intensive Listening (Nghe sâu)

Người học chủ động chọn ra một phân đoạn ngắn từ 3 đến 5 phút trong audio vừa nghe ở bước hai để tiến hành luyện tập nghe sâu.

Đoạn thông tin được chọn có thể là phần người học thấy ấn tượng nhất, hoặc phần chứa nhiều từ vựng mới cần khai thác sâu. Các hoạt động nghe sâu đòi hỏi sự tập trung trí não ở mức tối đa. Do đó, người học nên lựa chọn ít nhất một trong hai hình thức luyện tập dưới đây để duy trì động lực:

Nghe chép chính tả: Lắng nghe kỹ lưỡng từng câu ngắn và viết lại chính xác hoàn toàn văn bản nghe được ra sổ tay.
Nghe và ghi chú thông tin (Note-taking) theo mục tiêu đặt ra: Người học tự đặt ra các thử thách ngữ pháp hoặc từ vựng cụ thể khi nghe.

Bước 4: Kiểm tra với transcript

Sau khi hoàn thành việc ghi chú hoặc chép chính tả, bạn hãy mở bản phụ đề (transcript) để tự đối chiếu và chấm điểm bài làm của mình. Hãy ghi chép lại toàn bộ các cấu trúc câu, collocations hoặc từ vựng mới hữu ích vào một cuốn sổ tay riêng.

Gợi ý: Bạn có thể tiến hành nghe lại toàn bộ audio/video và shadowing. Việc này giúp củng cố âm điệu, liên kết mặt chữ với cách phát âm của người bản xứ và hiểu thêm thông tin của bài nghe.

Xem thêm:

Bài tập vận dụng Extensive Listening và Intensive Listening

Bài tập với Extensive Listening:

Nghe một podcast hoặc video trên Youtube về du lịch trong 10-15 phút.
Tóm tắt nội dung chính trong 5-7 câu.
Trả lời câu hỏi: “Bạn học được gì từ chủ đề này?”

Để áp dụng phương pháp này, các thí sinh cần luyện tập những bài tập IELTS Listening từ những nguồn đáng tin cậy:

Bài tập Intensive Listening:

Nghe một đoạn hội thoại trong IELTS Listening (khoảng 2 phút).
Ghi lại tất cả từ mới và các cụm từ quan trọng.
Làm bài tập điền từ vào chỗ trống dựa trên nội dung đã nghe.

Những nguồn nghe hữu ích bao gồm:

TED-Ed
TED Talks
BBC Learning English
ELLO

Bài tập kết hợp:

Nghe một bài giảng dài trong 15 phút (Extensive Listening).
Chọn một đoạn trong bài và phân tích chi tiết từ vựng, cấu trúc câu (Intensive Listening).

Tạm kết

Kết hợp giữa Intensive Listening và Extensive Listening là một chiến lược học hiệu quả cho người học IELTS. Intensive Listening giúp người học nắm bắt chi tiết và hiểu sâu về ngôn ngữ, trong khi Extensive Listening giúp họ làm quen với các ngữ cảnh và giọng đọc đa dạng. Việc áp dụng linh hoạt hai phương pháp này sẽ không chỉ cải thiện khả năng nghe mà còn tăng khả năng tư duy và ghi nhớ trong quá trình học. Do đó, người học cần xây dựng kế hoạch học tập phù hợp để tận dụng tối đa ưu điểm của cả hai phương pháp.

Tham khảo thêm khóa Senior tại The IELTS Workshop để nâng trình Listening của mình bạn nhé!